BORU DÖŞEYİCİ & KANAL KAZMA MAKİNASI PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; petrol, doğalgaz, su, kanalizasyon ve altyapı projelerinde çelik veya beton boru hatlarının hendek boyunca güvenli bir şekilde kaldırılması, taşınması, hizalanması ve hendek içine indirilmesi amacıyla kullanılan Boru Döşeyicilerin (sideboom makineleri ve boru serici iş makineleri), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, iş kazalarını önlemek, ekipmanların teknik bütünlüğünü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN 474-1 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 1: Genel Kurallar)

• TS EN 474-3 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 3: Yükleyiciler İçin Kurallar / İlgili Kaldırma Kriterleri)

• TS EN 13000 (Kranlar - Mobil Vinçler - Güvenlik Kuralları - Benzer Kaldırma Donanımları)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

2. BÖLÜM: BORU DÖŞEYİCİ ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Boru döşeyiciler, yürüyüş sistemlerine, kaldırma kapasitelerine ve bom tasarımlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca boru döşeyici tipleri şunlardır:

• Paletli Boru Sericiler (Sideboom): Ekskavatör veya dozer şasesi üzerine yan monte edilmiş hidrolik kaldırma bomuna sahip, boru hatları projelerinin vazgeçilmezi olan yüksek kaldırma ve denge kapasiteli iş makineleridir.

• Tekerlekli Boru Döşeyici Sistemler: Asfalt veya sert zemin güzergahlarında hızlı intikal kabiliyeti sunan lastik tekerlekli şasiye entegre edilmiş kaldırma üniteleridir.

• Hat Döşeme Destek Üniteleri: Büyük çaplı boruların hat boyunca hassas bir şekilde bükülmesi, hizalanması ve kaynak öncesi havada tutulması için özelleştirilmiş hidrolik destek makineleridir.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, boru döşeyici makinelerin kaldırma donanımlarının ve hidrolik sistemlerinin periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Boru döşeyicilerin muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Makineye ait imalatçı etiketi, seri numarası, imal yılı, kaldırma kapasitesi (load chart) ve denge ağırlığı (counterweight) verilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının ve halat/kanca sertifikalarının incelenmesi.

• Yan bom (sideboom arm), ana gövde şasesi, hidrolik vinç tamburları, çelik halatlar, makaralar, kanca blokları ve denge ayağı (counterweight) mekanizmalarında çatlak, deformasyon, korozyon ve aşınma kontrolü.

4.2. Kaldırma, Hidrolik ve Emniyet Donanımları

• Çelik Tel Halatlar ve Kancalar: Kaldırma halatlarında kopuk tel, ezilme, aşınma ve kanca emniyet mandalının (mandal kilit) işlevselliği.

• Hidrolik Vinç ve Kaldırma Silindirleri: Bom kaldırma ve yük çekme tamburlarını kontrol eden hidrolik motorlar ile fren sistemlerinin sızdırmazlık ve tutma kapasitesi.

• Yük Moment Sınırlandırıcı (Load Moment Indicator) ve Emniyet Valfleri: Makinenin devrilmesini önlemek amacıyla aşırı yüklenmeleri ikaz eden sistemlerin ve basınç emniyet valflerinin testi.

• Hareketli Denge Ağırlığı (Hydraulic Counterweight) Sistemi: Boru kaldırılırken makinenin devrilme momentini dengelemek için dışarı doğru açılan hidrolik karşı ağırlık sisteminin çalışabilirliği.

4.3. Elektrik, İkaz ve Kabin Güvenliği

• Operatör kabininin devrilmeye (ROPS) ve düşen nesnelere (FOPS) karşı dayanıklılığı, emniyet kemerinin mevcudiyeti.

• Yükseklik ve açı limit switchlerinin (sınır kesicilerin) faaliyeti.

• Geri vites kornası, tepe lambaları, sesli/ışıklı aşırı yük ikaz korna ve lambalarının durumu.

4.4. Fonksiyon ve Yük Testleri

• Yüksüz çalıştırma testleri; bomun aşağı-yukarı kaldırma strokları, vinç tamburlarının sarma ve çözme hareketleri, denge ağırlığı açma-kapama testleri.

• Statik ve dinamik test prosedürlerine uygun olarak yük altında fren ve kilit tutma performansının doğrulanması.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; kaldırma halatlarında kopuk teller, yük moment sınırlayıcının arızalı olması, hidrolik silindir sızdırmazlıklarında büyük kaçaklar, kanca emniyet mandalının olmaması) tespit edilmesi durumunda, makineye "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar boru döşeyicinin kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen boru döşeyiciler için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Paletli boru sericiler (sideboom), tekerlekli boru döşeyici sistemler, hat döşeme destek üniteleri Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.