EKSKAVATÖRLER VE HİDROLİK KAZICILAR PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; inşaat, madencilik, altyapı, hafriyat ve yıkım işlerinde zemin kazma, yükleme, kanal açma ve malzeme sökme amacıyla kullanılan Ekskavatörlerin (paletli ekskavatörler, lastik tekerlekli ekskavatörler, mini/kompakt ekskavatörler, kazıcı-yükleyiciler), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamış olmak, iş kazalarını önlemek, hidrolik, mekanik ve yapısal bütünlüğü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenlik Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN 474-1 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 1: Genel Kurallar)

• TS EN 474-5 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 5: Ekskavatörler İçin Kurallar)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

2. BÖLÜM: EKSKAVATÖR ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Ekskavatörler, yürüyüş sistemlerine ve yapısal boyutlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca ekskavatör tipleri şunlardır:

• Paletli Ekskavatörler: Yumuşak, engebeli ve kayalık arazilerde maksimum zemin tutunması ve kazı gücü sağlayan paletli yürüyüş sistemli ağır hizmet iş makineleri.

• Lastik Tekerlekli Ekskavatörler: Şantiye içi ve şehir içi asfalt/beton zeminlerde yüksek intikal hızı ve manevra kabiliyeti sunan tekerlekli modeller.

• Mini ve Kompakt Ekskavatörler: Dar alanlarda, bina içlerinde, altyapı ve peyzaj çalışmalarında kullanılan hafif sınıf kazıcılar.

• Uzun Bomlu (Long Reach) Ekskavatörler: Nehir yatağı temizliği, derin kazı ve şev traşlama işlerinde geniş erişim mesafesine sahip özel donanımlı ekskavatörler.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, ekskavatörlerin hidrolik sistemlerinin, boom/arm/kova konstrüksiyonunun, emniyet valflerinin ve ROPS/FOPS kabin güvenliğinin periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Ekskavatörlerin muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Makineye ait imalatçı etiketi, seri numarası, çalışma ağırlığı, kova kapasitesi ve imal yılı bilgilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının ve uygunluk belgelerinin incelenmesi.

• Ana şasi, üst kule dönüş yatağı (swing bearing), boom, arm (kepçe kolu), kova pimi ve burçları ile palet/lastik yürüyüş gruplarında çatlak, deformasyon, aşınma ve korozyon kontrolü.

4.2. Hidrolik Sistem, Bom Yapısı ve Emniyet Donanımları

• Boom, Arm ve Kova Silindirleri: Kazı grubunun hareketini sağlayan hidrolik pistonların, hortumların ve boru hatlarının sızdırmazlık durumu.

• Hortum Patlama Valfleri (Emniyet Ventilleri): Hidrolik hatlarda ani basınç düşüşü veya hortum patlaması durumunda boom'un düşmesini engelleyen kilit valflerinin faaliyeti.

• Kule Dönüş (Swing) ve Fren Sistemi: Üst gövdenin kendi ekseni etrafındaki dönüş mekanizmasının, dişlilerinin ve park freninin tutma performansı.

• ROPS / FOPS Kabin Güvenliği: Operatör kabininin devrilmeye (ROPS) ve düşen nesnelere (FOPS) karşı dayanıklılık yapısı, emniyet kemeri ve cam bütünlüğü.

4.3. Elektrik, İkaz ve Kumanda Güvenliği

• Pilot kumanda joystick'lerinin ergonomisi, güvenlik kilidi (hydraulic lockout lever) ve acil durdurma devreleri.

• Geri vites kornası, kule dönüş ikaz lambası, çalışma projektörleri ve sesli ikaz buzzer sistemlerinin çalışabilirliği.

• Akü şalteri, ana elektrik panosu ve kablo demetlerinin yalıtım durumu.

4.4. Fonksiyon ve Yük Testleri

• Yüksüz çalıştırma testleri; boom, arm ve kova strokları, kule dönüş hızları, yürüyüş motoru tepkileri ve hidrolik basınç kademelerinin denetimi.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; hidrolik emniyet valflerinin çalışmaması, boom veya arm konstrüksiyonunda derin çatlaklar, hidrolik hortumlarda yüksek basınç kaçakları, kule dönüş freninin tutmaması, ROPS kabininde deformasyon) tespit edilmesi durumunda, makineye "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar ekskavatörün kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen ekskavatörler için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Paletli ekskavatörler, lastik tekerlekli ekskavatörler, mini ve kompakt ekskavatörler ile uzun bomlu (long reach) ekskavatörler Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.