HİDROLİK PRESLER PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; endüstriyel üretim tesislerinde ve atölyelerde sac şekillendirme, derin çekme, kalıplama, montaj ve düzeltme işlemlerinde kullanılan Hidrolik Preslerin, İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, olası iş kazalarını önlemek, ekipmanların teknik bütünlüğünü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN ISO 16092-1 (Takım Tezgahları Güvenliği - Presler - Bölüm 1: Genel Güvenlik Kuralları)

• TS EN ISO 16092-3 (Takım Tezgahları Güvenliği - Presler - Bölüm 3: Hidrolik Presler için Güvenlik Kuralları)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

2. BÖLÜM: HİDROLİK PRES ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Hidrolik presler, akışkan güç sistemlerine, gövde konfigürasyonlarına ve kullanım alanlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca hidrolik pres tipleri şunlardır:

• Tek Etkili ve Çift Etkili Hidrolik Presler: Ana koç pistonu yanında alt veya üst baskı (blankholder) yastıklarına sahip, derin çekme ve sıvama operasyonları gerçekleştiren preslerdir.

• Kolonlu (Portalli / 4 Kolonlu) Hidrolik Presler: Dört köşesinde kılavuz kolonlar barındıran, geniş tablalı ve yüksek tonajlı işler için ideal olan kapalı tip gövdeli preslerdir.

• C Tipi (Tek Kolonlu / Boyunlu) Hidrolik Presler: Ön tarafı açık "C" formunda gövdeye sahip, malzemenin üç taraftan rahatça beslenebildiği atölye ve bakım pres modelleridir.

• Atölye Tipi ve El Pompalı Hidrolik Presler: Genellikle bakım-onarım atölyelerinde burç sökme-takma, mil doğrultma gibi işlerde kullanılan kompakt hidrolik preslerdir.

• Sac Metal Şekillendirme ve Sıvama Presleri: Yüksek hassasiyetli akış kontrol valfleri ve özel hidrolik devrelerle donatılmış pres sistemleridir.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, hidrolik preslerin periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Hidrolik preslerin muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Makineye ait imalatçı etiketi, seri numarası, imal yılı, hidrolik kapasite (tonaj) ve çalışma basıncı (bar) bilgilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının incelenmesi.

• Gövde, silindir gövdeleri, piston kolları, hidrolik tank ve boru hatları üzerinde sızıntı, çatlak, korozyon ve deformasyon kontrolü.

4.2. Emniyet ve Güvenlik Donanımları Kontrolleri

• Basınç Emniyet Valfleri (Emniyet Ventilleri): Hidrolik sistemin maksimum çalışma basıncını sınırlayan, aşırı basınç oluşumunu engelleyen emniyet valflerinin mühürlü ve kalibre edilmiş durumunun kontrolü.

• Işık Perdeleri ve Optoelektronik Koruma Cihazları (AOPD): Tehlikeli hareket alanını koruyan ışık bariyerlerinin tepki süresi, güvenlik mesafesi hesaplamaları ve durdurma fonksiyonu testleri.

• İki El Kumanda Tertibatı (Two-Hand Control): Operatörün ellerinin tehlikeli bölgede olmasını önleyen eşzamanlılık (senkronizasyon) ve emniyet rölesi denetimleri.

• Hidrolik Güvenlik Blokları ve Düşüş Önleyiciler: Elektrik kesilmesi veya hidrolik basınç kaybı durumunda koçun ani düşüşünü engelleyen pilotlu çek valfler ve mekanik emniyet kilitleri.

4.3. Elektrik ve Kumanda Güvenliği

• Elektrik panosunun TS EN 60204-1 standardına uygunluğu, IP koruma sınıfları ve kilitli kapak yapısı.

• Acil durdurma (Emergency Stop) butonlarının işlevselliği ve kategori 0/1 durdurma performansları.

• Ana topraklama ve kaçak akım koruma önlemlerinin doğrulanması.

4.4. Fonksiyon ve Yük Testleri

• Yüksüz (boşta) çalıştırma testleri ile piston hareket yolları, strok limit switchleri ve hız ayarlarının incelenmesi.

• Hidrolik sistem çalışma basınçları altında sızdırmazlık testleri ve manometrelerin doğruluğu.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; basınç emniyet valfinin arızalı olması, ışık perdesinin devre dışı bırakılması, hidrolik hortumlarda kontrolsüz kaçaklar) tespit edilmesi durumunda, makineye "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar presin kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen hidrolik presler için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Tek etkili ve çift etkili hidrolik presler, kolonlu (portalli / 4 kolonlu) hidrolik presler, C tipi (tek kolonlu / boyunlu) hidrolik presler, atölye tipi ve el pompalı hidrolik presler, sac metal şekillendirme ve sıvama presleri Mersin, Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız.  0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hemde WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.