MOBİL VİNÇLER (TEKERLEKLİ VE PALETLİ MOBİL VİNÇLER) PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; şantiyelerde, endüstriyel tesislerde, limanlarda ve ağır nakliye operasyonlarında ağır tonajlı malzemelerin güvenli bir şekilde kaldırılması, nakledilmesi ve montajı amacıyla kullanılan Mobil Vinçlerin (Lastik Tekerlekli Arazi Tipi / All-Terrain / Truck-Mounted ve Paletli Mobil Vinçler), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, iş kazalarını önlemek, mekanik, hidrolik, yapısal ve elektriksel bütünlüğü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN 13000+A1 (Vinçler - Mobil Vinçler - Güvenlik Kuralları)

• TS ISO 4301-2 (Vinçler - Sınıflandırma - Bölüm 2: Mobil Vinçler)

• TS EN 12077-2 (Vinçlerin Güvenliği - Sağlık ve Güvenlik Gereksinimleri - Bölüm 2: Sınırlayıcılar ve Göstergeler)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

2. BÖLÜM: MOBİL VİNÇ ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Mobil vinçler, yürüyüş sistemlerine ve şasi konfigürasyonlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca tipler şunlardır:

• Arazi ve Yol Tipi Mobil Vinçler (All-Terrain / Truck-Mounted): Karayolunda seyredebilen ve şantiyede hidrolik dikme ayaklar (outriggers) üzerinde çalışarak yüksek kaldırma kapasitesi sunan tekerlekli mobil vinçler.

• Paletli Mobil Vinçler (Crawler Cranes): Yumuşak ve zorlu zemin koşullarında paletleri üzerinde yük taşıyarak manevra yapabilen yüksek tonajlı kafes bomlu veya hidrolik bomlu vinçler.

• Pick & Carry (Al ve Götür) Tipi Vinçler: Ayak açmaksızın lastikleri üzerinde yükü askıda taşıyarak kısa mesafeli nakliye yapabilen endüstriyel mobil vinçler.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, mobil vinçlerin ana taşıyıcı konstrüksiyonunun, teleskopik veya kafes bom sistemlerinin, hidrolik ayakların, çelik halatların, kanca bloklarının, fren ve emniyet donanımlarının periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Mobil vinçlerin muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Vincin yük moment sınırlayıcı (LMI) tablolarının, kapasite şemalarının (load charts), imalatçı etiketlerinin ve seri numaralarının kabin içinde ve üzerinde mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının ve uygunluk belgelerinin incelenmesi.

• Ana taşıyıcı şasi, outrigger (hidrolik ayak) kirişleri ve pabuçları, döner tabla (slewing ring), teleskopik bom profilleri veya kafes konstrüksiyonda çatlak, deformasyon, korozyon ve kaynak dikişi kontrolü.

4.2. Hidrolik Sistem, Bom ve Destek Ayakları

• Hidrolik Outrigger (Destek) Silindirleri ve Kilit Valfleri: Vincin çalışma esnasında dengede durmasını sağlayan hidrolik ayakların kaçırma yapmasını engelleyen pilot kumandalı çek valflerin (kilit valfleri) sızdırmazlık durumu.

• Teleskopik Bom Sürme Silindirleri ve Halatları: Bomun kademeli olarak açılıp kapanmasını sağlayan hidrolik silindirlerin ve senkronizasyon halatlarının aşınma ve sızdırmazlık denetimi.

• Döner Tabla (Slewing) ve Frenler: Üst yapının kendi ekseni etrafındaki dönüş mekanizmasının dişli boşlukları, motor redüktör grupları ve dönüş freninin tutma performansı.

4.3. Çelik Halat, Kanca Bloğu ve Emniyet Donanımları

• Ana ve Yardımcı Kaldırma Halatları: Tambur üzerindeki sarım düzeni, halat kılavuzları ve halat boyunda tespit edilen kopuk tel, aşınma, ezilme veya çap daralmalarının ölçülmesi.

• Kanca Bloğu ve Emniyet Mandalı: Kanca yanaklarında aşınma, kanca boyun kısmında çatlak kontrolü, kanca emniyet mandalının (latch) çalışabilirliği ve oynak makaraların yağlama/dönüş serbestliği.

• Yük Moment Sınırlayıcı (LMI - Load Moment Indicator): Bom açısı, boyu ve kanca üzerindeki yükü anlık olarak ölçerek kapasite aşımında operatörü uyaran ve hareketi kesen elektronik güvenlik sisteminin kalibrasyon ve test denetimi.

• Aşırı Kaldırma (Anti-Two Block) Switchi: Kanca bloğunun bom ucuna çarpmasını engelleyen üst limit emniyet anahtarının faaliyeti.

4.4. Yük Testleri (Statik ve Dinamik)

• Statik Yük Testi: Tasarım ve imalat standartlarına uygun olarak, güvenli çalışma yükünün (SWL) belirli bir oran fazlası ($1.25 \times SWL$) ile konstrüksiyonun ve hidrolik ayakların mukavemet dayanım testi.

• Dinamik Yük Testi: Güvenli çalışma yükünün fazlası ($1.10 \times SWL$) ile kaldırma, indirme, bom dikme/yatırma, teleskop açma ve kule döndürme hareketlerinin aktif olarak test edilmesi.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; yük moment sınırlayıcının (LMI) çalışmaması veya kalibre olmaması, outrigger ayak kilit valflerinin hidrolik kaçırması, çelik halatlarda kopuk tel sınır aşımı, bom konstrüksiyonunda çatlaklar, ana fren sistemlerinin tutmaması) tespit edilmesi durumunda, vince "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar mobil vincin kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen mobil vinçler için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Arazi ve yol tipi mobil vinçler (all-terrain / truck-mounted), paletli mobil vinçler ve pick & carry (al ve götür) tipi vinçler Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.