CNC İŞLEME MERKEZLERİ PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; endüstriyel üretim tesislerinde ve atölyelerde karmaşık geometrilere sahip metal, plastik, kompozit ve diğer malzemelerin yüksek hassasiyetle işlenmesi amacıyla kullanılan CNC İşleme Merkezlerinin (dik, yatay, 5 eksen, köprülü tip vb.), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, iş kazalarını önlemek, ekipmanların teknik bütünlüğünü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN ISO 16092-1 (Takım Tezgahları Güvenliği - Genel Kurallar)

• TS EN ISO 23127 (Takım Tezgahları Güvenliği - Freze Tezgahları ve İşleme Merkezleri)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

2. BÖLÜM: CNC İŞLEME MERKEZİ ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

CNC işleme merkezleri, fener mili (spindle) yönelimine, eksen sayılarına ve yapısal tasarımlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca CNC işleme merkezi tipleri şunlardır:

• Dik İşleme Merkezleri (VMC): Fener mili dikey konumda olan, genel kalıpçılık ve parça imalatında yaygın olarak kullanılan standart dik CNC işleme tezgahlarıdır.

• Yatay İşleme Merkezleri (HMC): Fener mili yatay eksende yer alan, genellikle döner palet (pallet changer) sistemleriyle seri ve çok yüzeyli parça işleme operasyonlarında kullanılan tezgahlardır.

• 5 Eksen CNC İşleme Merkezleri: X, Y, Z temel eksenlerine ilave olarak A, B veya C döner eksenlerine sahip, karmaşık havacılık, medikal ve otomotiv parçalarının işlendiği ileri seviye tezgah modelleridir.

• Portal / Köprülü Tip CNC İşleme Merkezleri: Yüksek hacimli, geniş ve ağır iş parçalarının işlenmesi için sağlam köprü yapısıyla desteklenmiş büyük ölçekli CNC tezgahlarıdır.

• Çok Fonksiyonlu / Hibrit CNC İşleme Merkezleri: Torna ve frezeleme kabiliyetlerini tek bir gövdede birleştiren, iş mili ve ikincil aynalarla donatılmış karmaşık işleme sistemleridir.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, CNC işleme merkezlerinin periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

CNC işleme merkezlerinin muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Makineye ait imalatçı etiketi, seri numarası, imal yılı, eksen kapasiteleri ve maksimum devir (rpm) verilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının incelenmesi.

• Gövde, çalışma tablası, teleskopik sac koruma körükleri, takım magazin üniteleri ve talaş konveyörleri üzerinde aşınma, çatlak, korozyon ve deformasyon kontrolü.

4.2. Emniyet ve Güvenlik Donanımları Kontrolleri

• Tam Kapalı Kabin Muhafazaları ve Emniyet Switchleri (Interlock): İşleme esnasında fırlayan talaş, kırılan takım ve yüksek basınçlı soğutma sıvısına karşı operatörü koruyan kabin kapılarının emniyet switchleri ve otomatik kilit sistemlerinin çalışabilirliği.

• Takım Değiştirici (ATC) ve Magazin Güvenliği: Otomatik takım değişimi esnasında ve magazin alanında mekanik sıkışmalara ve yaralanmalara karşı alınan koruyucu bariyer ve emniyet kilitlerinin denetimi.

• Eksen Limit Switchleri ve Yazılımsal Sınır Kontrolleri: Eksenlerin fiziksel limit aşımını engelleyen mekanik ve elektronik emniyet durdurucularının testi.

• Spindle Frenleme ve Otomatik Duruş Sistemleri: Acil duruşlarda veya kapı açılma durumlarında fener milinin güvenli sürede dönmeyi kesmesini sağlayan sistemlerin testi.

4.3. Elektrik ve Kumanda Güvenliği

• Elektrik panosunun TS EN 60204-1 standardına uygunluğu, IP koruma sınıfları, iklimlendirme/soğutma üniteleri ve kilit kapağı yapısı.

• Acil durdurma (Emergency Stop) butonlarının kontrol paneli, el çarkı (MPG) ve magazin yükleme alanlarındaki erişilebilirliği ve faal durumda olması.

• Ana topraklama ve kaçak akım koruma önlemlerinin doğrulanması.

4.4. Fonksiyon ve Yük Testleri

• Yüksüz çalıştırma testleri; eksen hareket düzgünlüğü, hızlı ilerleme (rapid feed) ve kesme ilerleme hassasiyetleri, soğutma ve yağlama sistemlerinin sızdırmazlığı.

• Pnömatik/hidrolik takım tutucu sıkma-bırakma basınçlarının ve palet değiştirici sistemlerin fonksiyon denetimi.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; kabin emniyet kilitlerinin devre dışı bırakılması, acil stop butonlarının çalışmaması, hidrolik/pnömatik kaçaklar nedeniyle takım düşme riski) tespit edilmesi durumunda, makineye "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar CNC işleme merkezinin kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen CNC işleme merkezleri için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Dik işleme merkezleri (VMC), yatay işleme merkezleri (HMC), 5 eksen CNC işleme merkezleri, portal / köprülü tip CNC işleme merkezleri, çok fonksiyonlu / hibrit CNC işleme merkezleri Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.