ARAÇ KALDIRMA LİFTLERİ (İKİ SÜTUNLU, DÖRT SÜTUNLU VE MAKASLI LİFTLER) PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; oto tamir servislerinde, bakım-onarım atölyelerinde, lastik değişim merkezlerinde ve araç muayene istasyonlarında hafif ticari ve binek araçların alt bakım, onarım ve kontrolü amacıyla havaya kaldırılmasını sağlayan Araç Kaldırma Liftlerinin (iki sütunlu liftler, dört sütunlu liftler, makaslı liftler, elektro-mekanik ve elektro-hidrolik sistemler), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, iş kazalarını önlemek, mekanik, hidrolik ve emniyet bütünlüğünü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN 1493 (Araç Kaldırma Liftleri - Güvenlik Kuralları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

2. BÖLÜM: ARAÇ KALDIRMA LİFTİ ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Liftler, kaldırma mekanizmalarına ve sütun konfigürasyonlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca tipler şunlardır:

• İki Sütunlu Liftler (Elektro-Mekanik / Elektro-Hidrolik): Simetrik veya asimetrik kollara sahip, iki dik sütun üzerinde hareket eden vidalı mil veya hidrolik piston sistemli yaygın servis liftleri.

• Dört Sütunlu Liftler: Genellikle rot ayarı, alt takım kontrolü ve ağır sınıf araçların kaldırılması için kullanılan platformlu, dört kolonlu lift sistemleri.

• Makaslı Liftler: Zemin üstü veya zemin altı (gömme) montaj edilebilen, makas kolları vasıtasıyla dikey yükselme sağlayan hidrolik servis liftleri.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, araç kaldırma liftlerinin taşıyıcı mekanizmalarının, halat/zincir/somun gruplarının, hidrolik valflerinin, emniyet kilitlerinin ve elektrik panolarının periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Araç kaldırma liftlerinin muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Lift üzerine monte edilmiş imalatçı etiketi, kaldırma kapasitesi (örn: 3 ton, 4 ton), seri numarası ve imal yılı bilgilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının ve uygunluk belgelerinin incelenmesi.

• Sütunlar, taşıyıcı kollar, platformlar, taban bağlantı cıvataları, dübeller ve ankrajların sağlamlığı, korozyon ve çatlak kontrolü.

4.2. Mekanik, Hidrolik ve Emniyet Kilit Sistemleri

• Ana ve Emniyet Somunları / Dişliler (Elektro-Mekanik Liftler): Taşıyıcı somunların aşınma durumu, emniyet (yedek) somununun mevcudiyeti ve mil dişlilerinin aşınma kontrolü.

• Hidrolik Silindirler ve Hortumlar (Elektro-Hidrolik / Makaslı Liftler): Pistonların sızdırmazlık durumu, hidrolik hortumların ve boru hatlarının basınç dayanımı.

• Mekanik / Pnömatik Emniyet Kilitleri: Kaldırma esnasında aracın düşmesini engelleyen otomatik tırnak ve kilit mekanizmalarının, hava pistonlarının ve yayların faaliyeti.

• Senkronizasyon Halatları / Zincirleri: İki sütun veya makas arası eşit yükselmeyi sağlayan halat gerginliklerinin ve makaraların kontrolü.

4.3. Elektrik, Kumanda ve Sınırlandırıcı Donanımlar

• Kumanda butonlarının (yukarı, aşağı, emniyet kilidi açma) "ölü adam" (dead-man) prensibine uygun çalışması.

• Üst limit switch (strok kesici) ve taban sıkışma emniyet takozu/switch kontrolleri.

• Elektrik panosu izolasyonu, faz koruma rölesi ve topraklama sürekliliği.

4.4. Yük Testleri (Statik ve Dinamik)

• Statik Yük Testi: Kaldırma kapasitesinin belirli bir oran fazlası ($1.25 \times SWL$) ile gerçekleştirilen mukavemet ve tutma testi.

• Dinamik Yük Testi: Güvenli çalışma yükünün fazlası ($1.10 \times SWL$) ile kaldırma, indirme ve kilitte bekletme fonksiyonlarının test edilmesi.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; aşınmış ana somunlar, devre dışı kalmış emniyet tırnakları/kilitleri, zayıf ankraj dübelleri, hidrolik hortumlarda kaçaklar, halat kopuklukları) tespit edilmesi durumunda, lifte "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar liftin kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen araç kaldırma liftleri için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

İki sütunlu liftler (elektro-mekanik / elektro-hidrolik), dört sütunlu liftler ve makaslı liftler Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.