DAMPERLİ KAMYONLAR PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; inşaat, madencilik, hafriyat ve nakliye sektörlerinde dökme malzemelerin (toprak, kum, çakıl, kaya, moloz vb.) taşınması ve boşaltılması amacıyla kullanılan Damperli Kamyonların (hafriyat damperli kamyonları, kaya kamyonları, mafsallı damperli kamyonlar vb.), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, iş kazalarını önlemek, ekipmanların teknik bütünlüğünü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN 474-1 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 1: Genel Kurallar)

• TS EN 474-6 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 6: Kamyonlar ve Damperli Araçlar İçin Kurallar)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

2. BÖLÜM: DAMPERLİ KAMYON ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Damperli kamyonlar, taşıma kapasitelerine, şasi yapılarına ve kullanım alanlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca damperli kamyon tipleri şunlardır:

• Standart Hafriyat Damperli Kamyonları: Karayolu taşımacılığına uygun, genellikle inşaat ve kum-çakıl nakliyesinde kullanılan standart şaseli damperli araçlardır.

• Kaya Kamyonları (Rigid Dump Truck): Maden ocaklarında ve büyük ölçekli şantiyelerde devasa hacimlerde moloz ve kaya taşıyan, yüksek tonajlı rijit gövdeli off-road kamyonlardır.

• Mafsallı Damperli Kamyonlar (Articulated Dump Truck - ADT): Yumuşak, çamurlu ve engebeli arazi şartlarında yüksek manevra kabiliyetine sahip, ön ve arka gövdesi mafsal menteşeyle bağlı damperli araçlardır.

• U-Tipi ve Hafif Hafriyat Damperleri: Malzemenin yapışmasını önleyen U formlu kasa tasarımlarına sahip, özellikle asfalt ve ince malzeme taşımacılığında verimlilik sağlayan modern damper sistemleridir.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, damperli kamyonların kaldırma ve hidrolik sistemlerinin periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Damperli kamyonların muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Araca ait imalatçı etiketi, şasi numarası, imal yılı, hidrolik sistem kapasitesi ve maksimum kaldırma tonajı verilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının ve ruhsat uygunluklarının incelenmesi.

• Kasa (damper) sacları, şasi kolları, menteşe pimleri, kaldırma silindiri bağlantı noktaları ve yardımcı ekipmanlar üzerinde çatlak, aşınma, korozyon ve kalıcı deformasyon kontrolü.

4.2. Hidrolik Sistem ve Kaldırma Donanımları Kontrolleri

• Hidrolik Kaldırma Silindirleri ve Pistonlar: Teleskopik silindirler üzerinde sızdırmazlık, yağ kaçağı, çizilme ve hidrolik basınç kayıplarının denetimi.

• Hidrolik Emniyet Valfleri ve Aşırı Yük Sınırlayıcılar: Damper kaldırıldığında aşırı yükü ve ani basınç dalgalanmalarını önleyen emniyet valflerinin fonksiyon testi.

• Kasa Emniyet Destek Çubuğu (Bakım Dayanağı): Kasa açık durumdayken bakım ve onarım güvenliğini sağlamak üzere mekanik kilitlenme sunan emniyet dayanak çubuğunun mevcudiyeti ve sağlamlığı.

• Kasa Kilitleme Mekanizmaları: Seyir halindeyken kasanın istemsiz şekilde kalkmasını veya açılmasını önleyen kanca ve kilit sistemlerinin çalışabilirliği.

4.3. Elektrik, İkaz ve Kumanda Güvenliği

• Kabin içerisindeki damper kaldırma kumanda kolu/butonu ve dışarıda hareket eden ikaz lambaları / sesli uyarı (buzzer) sistemlerinin faal olması.

• Farlar, stop lambaları, tepe lambaları ve geri vites ikaz sistemlerinin TS EN standartlarına uygunluğu.

• Acil durdurma ve hidrolik güç kesme sistemlerinin denetimi.

4.4. Fonksiyon ve Yük Testleri

• Yüksüz çalıştırma testleri; pompanın devreye girmesi, hidrolik tank seviyesi, kasanın tam kaldırma ve indirme strok sürelerinin gözlenmesi.

• Limit switchlerin ve sarsıntısız indirme kontrol valflerinin doğrulanması.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; hidrolik silindirde aşırı kaçak ve düşme riski, kasa emniyet destek çubuğunun olmaması, fren ve kilit sistemlerinin arızalı olması) tespit edilmesi durumunda, araca "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar damperli kamyonun kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen damperli kamyonlar için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Standart hafriyat damperli kamyonları, kaya kamyonları (rigid dump truck), mafsallı damperli kamyonlar (articulated dump truck - ADT), U-tipi ve hafif hafriyat damperleri Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.