SONDAJ MAKİNALARI VE DELGİ EKİPMANLARI PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; zemin etüdü, jeoteknik araştırmalar, su kuyusu açma, maden arama ve ankraj uygulamalarında zemin ve kaya formasyonlarını delmek amacıyla kullanılan Sondaj Makinalarının (kamyon/palet üstü rotatif sondaj makineleri, hidrolik kaya deliciler, karot sondaj makineleri vb.), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, iş kazalarını önlemek, hidrolik, mekanik ve yapısal bütünlüğü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN 791 (Sondaj ve Temel Delgi Makineleri - Güvenlik Kuralları)

• TS EN 474-1 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 1: Genel Kurallar)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

2. BÖLÜM: SONDAJ MAKİNASI ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Sondaj makineleri, yürüyüş sistemlerine, delme yöntemlerine ve kullanım amaçlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca tipler şunlardır:

• Paletli / Kamyon Üstü Rotatif Sondaj Makineleri: Su kuyusu ve derin jeoteknik sondajlarda kullanılan, dönme (rotasyon) ve yıkama (sirkülasyon) sistemiyle çalışan ağır hizmet makineleri.

• Hidrolik Kaya Deliciler (Top Hammer / DTH): Maden ocakları, taş ocakları ve altyapı kazılarında patlatma delikleri açmak için kullanılan hidrolik vuruculu deliciler.

• Karot Sondaj Makineleri: Maden yataklarının ve zemin tabakalarının silindirik numune (karot) almak suretiyle incelenmesinde kullanılan hassas delgi sistemleri.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, sondaj makinelerinin hidrolik sistemlerinin, mast/kule konstrüksiyonunun, halat/vinç tertibatlarının ve emniyet donanımlarının periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Sondaj makinelerinin muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Makineye ait imalatçı etiketi, seri numarası, mast yüksekliği, kaldırma kapasitesi ve imal yılı bilgilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının ve uygunluk belgelerinin incelenmesi.

• Ana şasi, hidrolik mast (kule) yapısı, mafsal bağlantıları, kaynak dikişleri, yürüyüş paletleri veya lastik gruplarında çatlak, deformasyon ve korozyon kontrolü.

4.2. Mast, Vinç, Hidrolik ve Emniyet Donanımları

• Mast Kaldırma ve Sürgü Silindirleri: Sondaj kulesinin (mastın) dik konuma getirilmesini sağlayan hidrolik pistonların, emniyet kilit valflerinin ve halat tamburu çekme sistemlerinin durumu.

• Rotasyon Kafası (Head) ve Boru Tutucular: Delgi demirlerini döndüren hidrolik motor şanzımanının, mandrenin ve çene (clamp) sistemlerinin sızdırmazlık ve aşınma muayenesi.

• Çamur Pompası ve Basınç Hatları: Delgi esnasında sirkülasyon sağlayan çamur pompalarının emniyet ventilleri, hortumları ve basınç göstergeleri.

• Acil Durdurma ve Güvenlik Donanımları: Operatör konsolunda ve kritik geçiş noktalarında bulunan acil durdurma (emergency stop) butonları, halat limit switchleri ve kablosuz uzaktan kumanda güvenlik kilitleri.

4.3. Elektrik, İkaz ve Pnömatik Güvenlik

• Elektrik panoları, akü devre kesicileri, kablo demetlerinin yalıtım bütünlüğü ve su/toz koruma sınıfları.

• Çalışma projektörleri, flaşör tepe lambaları ve sesli ikaz buzzer sistemlerinin çalışabilirliği.

• Pnömatik hatlar ve hava tanklarının emniyet ventilleri.

4.4. Fonksiyon ve Yük Testleri

• Yüksüz çalıştırma testleri; mast kaldırma/indirme strokları, rotasyon kafası devir kademeleri, vinç kaldırma/indirme hareketleri ve hidrolik basınç kararlılığı.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; acil durdurma butonlarının çalışmaması, mast kilit valflerinin kaçırması, kule konstrüksiyonunda derin çatlaklar, yüksek basınç hortumlarında deformasyon/kaçaklar, dönen aksam koruma kafeslerinin olmaması) tespit edilmesi durumunda, makineye "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar sondaj makinasının kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen sondaj makineleri için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Paletli / kamyon üstü rotatif sondaj makineleri, hidrolik kaya deliciler (top hammer / DTH) ve karot sondaj makineleri Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.