ZEMİN STABİZATÖRLERİ VE GERİ DÖNÜŞTÜRÜCÜLER PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç

Bu teknik şartname; karayolu yapım, bakım ve onarım projelerinde mevcut asfalt veya zemin tabakasının yerinde parçalanması, bağlayıcı maddeler (çimento, kireç, emülsiyon vb.) ile karıştırılması ve homojen bir şekilde sıkıştırılmaya hazır hale getirilmesi amacıyla kullanılan Zemin Stabilizatörleri ve Geri Dönüştürücülerin (soil stabilizers, cold reclaimers), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, iş kazalarını önlemek, ekipmanların teknik bütünlüğünü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak

Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN 474-1 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 1: Genel Kurallar)

• TS EN 474-6 (İş Makineleri - Güvenlik - Bölüm 6: Zemin Stabilizatörleri ve Yol Kazıma Makineleri İçin Kurallar)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

2. BÖLÜM: ZEMİN STABİZATÖR VE GERİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Zemin stabilizatörleri ve geri dönüştürücüler, rotor güçlerine, işleme derinliklerine ve uygulama alanlarına göre çeşitli sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca tipler şunlardır:

• Ağır Hizmet Zemin Stabilizatörleri: Zayıf zeminlerin taşıma kapasitesini artırmak amacıyla çimento veya kireç gibi bağlayıcıları toprakla derinlemesine kartıran yüksek torklu makinelerdir.

• Soğuk Yol Geri Dönüştürücüleri (Cold Recyclers): Eskimiş ve bozulmuş asfalt kaplamayı yerinde kazıyarak, kırarak ve bağlayıcı ile harmanlayarak yeni bir temel tabakası oluşturan entegre ünitelerdir.

• Traktör / Çekilir Tip Stabilizatörler: Tarım veya hafif altyapı projelerinde traktör kuyruk milinden (PTO) hareket alarak zemin ıslahı yapan kompakt sistemlerdir.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, zemin stabilizatörlerinin ve geri dönüştürücülerin periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Zemin stabilizatörleri ve geri dönüştürücülerin muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Makineye ait imalatçı etiketi, şasi numarası, imal yılı, rotor çalışma genişliği ve derinlik kapasitesi verilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının incelenmesi.

• Ana şasi, kesme/karıştırma rotoru gövdesi, rotor kaportası, su/emülsiyon püskürtme hatları, palet veya tekerlek yürüyüş gruplarında çatlak, deformasyon, aşınma ve korozyon kontrolü.

4.2. Rotor, Hidrolik ve Püskürtme Sistemleri

• Karıştırma Rotoru ve Kesici Uçlar: Rotor üzerindeki bit uçların (kesici dişlerin) kilitlenme durumları, tutucu blokların aşınması ve rotor şanzıman sızdırmazlıkları.

• Hidrolik Kaldırma ve Derinlik Silindirleri: Rotor odasının (kabininin) yere paralel olarak inip kalkmasını sağlayan hidrolik pistonların strok dengesi ve kilit valfleri.

• Bağlayıcı Püskürtme Sistemleri: Su, bitüm veya emülsiyon enjekte eden pompa hatlarının, akış ölçerlerin ve nozulların basınç testleri.

• ROPS / FOPS Kabin Güvenliği: Operatör kabininin devrilmeye ve uçuşan sert malzemelere karşı koruma yapısının, ses yalıtımının ve emniyet kemerinin durumu.

4.3. Elektrik, İkaz ve Kumanda Güvenliği

• Acil durdurma (emergency stop) butonları, rotor güç kesme devreleri ve ergonomik joystiklerin işlevselliği.

• Geri vites kornası, tepe lambaları, çalışma projektörleri ve sesli ikaz buzzer sistemlerinin faal olması.

• Akü şalteri ve elektrik kablo demetlerinin yalıtım bütünlüğü.

4.4. Fonksiyon ve Yük Testleri

• Yüksüz çalıştırma testleri; rotor devir kademeleri, hidrolik derinlik indirme-kaldırma strokları, su/emülsiyon pompası debi denemeleri.

• Emniyet valfi basınç ayarlarının ve yük altında hidrolik kilit tutma performansının doğrulanması.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı/Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; rotor koruma muhafazalarının eksik/hasarlı olması, acil stop butonlarının çalışmaması, fren sistemlerinin yetersizliği, hidrolik hortumlarda büyük basınç kaçakları) tespit edilmesi durumunda, makineye "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar zemin stabilizatörünün kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen zemin stabilizatörleri ve geri dönüştürücüler için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Ağır hizmet zemin stabilizatörleri, soğuk yol geri dönüştürücüleri (cold reclaimers), traktör çekilir tip stabilizatörler Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.