MATKAP TEZGAHLARI PERİYODİK KONTROL VE MUAYENE ŞARTNAMESİ

1. BÖLÜM: GENEL HÜKÜMLER VE YASAL DAYANAK

1.1. Konu ve Amaç Bu teknik şartname; endüstriyel üretim tesislerinde, imalat atölyelerinde ve bakım birimlerinde metal, ahşap ve benzeri malzemelerin delinmesi, havşa açılması, raybaçlanması ve kılavuz çekilmesi işlemlerinde kullanılan matkap tezgahlarının (sütunlu matkaplar, radyal matkaplar, masa üstü matkaplar, derin delik matkapları vb.), İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uygun olarak güvenli kullanımını sağlamak, iş kazalarını önlemek, ekipmanların teknik bütünlüğünü doğrulamak ve periyodik kontrol süreçlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

1.2. Yasal Dayanak Bu şartname, aşağıda belirtilen kanun, yönetmelik ve ulusal/uluslararası normlara dayanılarak düzenlenmiştir:

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)

• TS EN ISO 16092-1 (Takım Tezgahları Güvenliği - Genel Kurallar)

• TS EN ISO 23125 (Torna Tezgahları ve Matkap Tezgahları için Güvenlik Kuralları)

• TS EN ISO 13849-1 / TS EN ISO 13849-2 (Makine Güvenliği - Kumanda Sistemlerinin Güvenlikle İlgili Kısımları)

• TS EN 60204-1 (Makinelerde Elektrik Donanımı)

2. BÖLÜM: MATKAP TEZGAHI ÇEŞİTLERİ, TİPLERİ VE MODELLERİ

Matkap tezgahları, konstrüksiyon yapılarına, mil konumlarına ve iş kapasitelerine göre sınıflara ayrılır. Muayene kapsamında ele alınan başlıca matkap tezgahı tipleri şunlardır:

• Masa Üstü Matkap Tezgahları: Küçük çaplı delik delme operasyonları için tezgah üzerinde konumlandırılan kompakt modeller.

• Sütunlu Matkap Tezgahları: Dikey bir sütun üzerine monte edilmiş, orta ve büyük ölçekli parça delme işlemlerinde yaygın kullanılan atölye tipi tezgahlar.

• Radyal Matkap Tezgahları: Büyük hacimli, ağır ve taşınması zor iş parçalarının birden fazla noktasından kolayca delinebilmesi için mil başlığı radyal eksende hareket edebilen ağır hizmet tipi matkaplar.

• Çok Millli (Gang) Matkap Tezgahları: Seri imalat hatlarında aynı anda birden fazla delik delme operasyonunu gerçekleştiren çoklu mil sistemleri.

• CNC / Otomatik Matkap Tezgahları: Bilgisayarlı kontrol üniteleriyle hassas ve seri delik delme operasyonları yürüten CNC delme merkezleri.

3. BÖLÜM: PERİYODİK KONTROL PERİYODU VE KAPSAMI

• Kontrol Periyodu: İlgili yönetmelik ve standartlar gereği, matkap tezgahlarının periyodik kontrolleri yılda en az bir (1) kez veya imalatçının öngördüğü periyotlarda gerçekleştirilir.

• Uzmanlık Şartı: Kontroller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş uzman periyodik kontrol personeli (Makine Mühendisleri) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyon prensiplerine uygun olarak yürütülür.

4. BÖLÜM: MUAYENE VE TEST KRİTERLERİ (TEKNİK KONTROL MADDELERİ)

Matkap tezgahlarının muayenesi esnasında aşağıdaki ana başlıklar titizlikle tetkik edilir ve test edilir:

4.1. Dokümantasyon ve Genel Fiziksel Kontrol

• Makineye ait imalatçı etiketi, seri numarası, imal yılı ve teknik kapasite verilerinin mevcudiyeti.

• Önceki periyodik kontrol raporlarının ve bakım kartlarının incelenmesi.

• Gövde, sütun, tabla, kızaklar, mil yatakları ve dişli kutuları üzerinde aşınma, çatlak, korozyon ve deformasyon kontrolü.

4.2. Emniyet ve Güvenlik Donanımları Kontrolleri

• Mil Koruma Siperleri ve Aynalar: Döner fener miline ve matkap ucuna teması önleyen, ayarlanabilir şeffaf koruyucu siperlerin mevcudiyeti ve işlevselliği.

• Kayış - Kasnak Muhafazaları: Tahrik mekanizmalarını ve V-kayışlarını tamamen kapatan, yetkisiz erişimi önleyen sac muhafaza kapaklarının durumu.

• Derinlik Stop Mekanizması ve Kilitleme: Delme derinliğinin hassas ayarlanmasını sağlayan mekanik stop dayanaklarının ve kilit kollarının kararlılığı.

• Soğutma Suyu (Emülsiyon) Pompası ve Hortumları: Kesme sıvısı hatlarında kaçak, sızıntı ve elektrik izolasyon uygunluklarının denetimi.

4.3. Elektrik ve Kumanda Güvenliği

• Elektrik panosunun TS EN 60204-1 standardına uygunluğu, IP koruma sınıfları ve kilitlenebilir ana şalter yapısı.

• Acil durdurma (Emergency Stop) butonlarının erişilebilirliği, işlevselliği ve kategori 0/1 durdurma performansları.

• Ana topraklama ve gövde koruma iletkenlerinin süreklilik dirençlerinin ölçülmesi.

4.4. Fonksiyon ve Yük Testleri

• Yüksüz çalıştırma testleri; mil devir kademelerinin değişimi, otomatik ilerleme (feed) mekanizmalarının ve yön değiştirme (sağ/sol kılavuz çekme) fonksiyonlarının çalışabilirliği.

• Fener mili (spindle) radyal ve eksenel boşluklarının tolerans kontrolleri.

5. BÖLÜM: RAPORLAMA VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

• Raporun Düzenlenmesi: Kontroller tamamlandıktan sonra elde edilen bulgular, ölçüm değerleri ve fotoğraflar resmi formata uygun olarak rapora işlenir. Rapor, bakanlık sistemlerine ve işletme arşivine sunulmak üzere yetkili mühendis tarafından onaylanır.

• Kırmızı Etiket - Kusurlu Durum: Yapılan muayenede iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye atan "Kritik Uygunsuzluk" (örneğin; kayış-kasnak koruma kapağının olmaması, mil siperinin iptal edilmesi, acil stop butonunun çalışmaması, elektrik kaçakları) tespit edilmesi durumunda, makineye "Kırmızı Etiket" iliştirilir ve eksiklikler giderilene kadar matkap tezgahının kullanımı kesinlikle durdurulur.

• Yeşil Etiket - Uygunluk: Tüm testlerden başarıyla geçen matkap tezgahları için "Kullanımı Uygundur" raporu düzenlenerek güvenle hizmet vermesi sağlanır.

Masa Üstü Matkap Tezgahları, Sütunlu Matkap Tezgahları, Radyal Matkap Tezgahları, Çok Millli (Gang) Matkap Tezgahları, CNC / Otomatik Matkap Tezgahları  Mersin (Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir), Adana, Osmaniye, Hatay, Niğde ve Karaman bölgelerinde Mersin Periyodik Kontrol Muayene Merkezi olarak MNS Mühendislik bünyesinde; işletmenizin tüm yasal gereksinimlerini karşılamak üzere kapsamlı periyodik kontrol ve muayene hizmeti vermekteyiz. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından resmi olarak yetkilendirildiğimiz ekipman türevleri ile sizlere en uygun en kaliteli periyodik kontrol ve muayene hizmetini sunmaktayız. 0 324 606 04 55 numaralı telefonumuzu hem arayabilir, hem de WhatsApp mesajı göndererek kolayca teklif alabilirsiniz.